Maniery i Etykieta

Pierwszą i najważniejszą zasadą dobrych manier jest uprzejmość oraz to, aby zawsze mieć na względzie innych. Zasada ta nigdy się nie zmienia. Jej źródłem jest Biblia i jest to drugie najważniejsze przykazanie po kochaniu Boga: „Będziesz miłował bliźniego swego jak siebie samego” (MATEUSZA 22:39; MATEUSZA 19:19). Pamiętaj, że wiedza na temat dobrego postępowania jest tylko częścią dobrych manier. Liczy się tylko postępowanie według nich. (JAKUBA 1:22; JAKUBA 2:20; MATEUSZA 7:21)

Ogólne Maniery

  • Najpierw myśl o innych. (FILIPIAN 2:4-5; RZYMIAN 12:10)
  • Bądź gościnny i przyjazny. (1 PIOTRA 4:9; RZYMIAN 12:13; PRZYPOWIEŚCI 18:24)
  • Zawsze mów „Dziękuję” – to jest sposób wychwalania innych oraz jeden z kluczy manier; nie zapominając o „Przepraszam”, „Proszę”, „Serdecznie witam”, „Dzień dobry” i „Do widzenia”. (KOLOSAN 3:15; 1 TESALONICZAN 5:18; 3 JANA 14)
  • Nie przechwalaj się, nie bądź arogancki lub krzykliwy – powstrzymuj się od tego. Pozwól, by czyny przemawiały za ciebie. (TYTUSA 1:8; 1 KORYNTIAN 13:4-5)
  • Słuchaj zanim zaczniesz mówić. Nigdy nie przerywaj. Patrz ludziom w oczy i uważnie słuchaj. (JAKUBA 1:19)
  • Zanim zaczniesz do kogoś mówić pomyśl, jaki skutek odniosą twoje słowa. Nie mów bezmyślnych, niemiłych rzeczy. Zastanów się, rozważ swoje słowa i wyrażaj się w delikatny sposób. (PRZYPOWIEŚCI 15:23; 12:25; 25:11)
  • Nigdy nie szepcz, gdyż osoba, która nie słyszy czuje się odsunięta. (PSALM 41:7)
  • Nigdy nie wytykaj i nie przyglądaj się, zwłaszcza osobom z upośledzeniami lub tym, którzy wyglądają „inaczej”. (FILIPIAN 2:3; RZYMIAN 2:11)
  • Bądź wdzięczny i okazuj, że doceniasz dary, pomoc, itd. Raczej pisz „kartki z podziękowaniami” niż wysyłaj e-maile, kiedy chcesz okazać wdzięczność. (KOLOSAN 3:15; EFEZJAN 5:20)
  • Mów komplementy – podstawową zasadą maniery jest dawanie. (DZIEJE APOSTOLSKIE 20:35)
  • Miej wzgląd na inne osoby i nie zawstydzaj ludzi – traktuj innych tak, jak sam chciałbyś być traktowany, pomyśl co zrobić, by czuli się swobodnie. Nigdy nie upokarzaj nikogo niegrzecznymi dowcipami czy też niemiłymi przezwiskami. (1 KORYNTIAN 13:4; FILIPIAN 2:4; ŁUKASZA 10:27)
  • Nie krytykuj i nie narzekaj – osoba o dobrych manierach nie krytykuje innych i nie narzeka na okoliczności. Unikaj wszelkich negatywnych form wyrażania się. Jeśli słyszysz plotki nie włączaj się do rozmowy, zachowaj obojętność. Jeśli nie zgadzasz się z innymi, wyrażaj się z respektem. Nie atakuj ich słowami i nie potępiaj. (1 KORYNTIAN 13:5-7; FILIPIAN 2:14; EFEZJAN 4:29)
  • Nie wprowadzaj niepokoju. Na stresujące sytuacje wpływaj spokojem i pogodą, nie trać panowania nad sobą. (PRZYPOWIEŚCI 16:32; PSALM 37:8)
  • Szanuj czas innych i bądź punktualny. Jeśli umawiasz się na spotkanie, przychodź na czas, a nawet trochę wcześniej. Jeżeli się spóźniasz, zawsze zadzwoń i poinformuj o tym. Nigdy nie przychodź wcześniej na spotkanie towarzyskie, twój gospodarz może się jeszcze ubierać. (EFEZJAN 5:16; MATEUSZA 5:37)
  • Kiedy dajesz słowo lub obiecujesz coś, musisz tego dotrzymać; jeśli nie możesz się wywiązać z danego słowa, wystarczająco wcześnie poinformuj osobę, której coś obiecałeś, aby nie było jej przykro. Wytłumaczenie DLACZEGO nie możesz dotrzymać obietnicy musi być absolutnie do przyjęcia i nie może ono wynikać z twojej winy. (JAKUBA 5:12; KAZNODZIEI 5:4-5)
  • Jeśli coś pożyczasz należy obchodzić się z tym ostrożniej niż gdyby było twoje. Pożyczona rzecz powinna być zwrócona szybko i jeśli to możliwe w lepszym stanie niż wcześniej. Kiedy ktoś pożycza ci pieniądze i jesteś zobowiązany, by oddać ten dług, NIGDY nie zapomnij lub nie opóźniaj spłaty. (5 MOJŻESZOWA 23:21)

Publicznie

  • Zawsze przedstawiaj siebie i innych.
  • Bądź pomocny. Otwieraj drzwi (bez względu na płeć). Mężczyźni powinni zawsze otwierać drzwi kobietom. (HEBAJCZYKÓW 13:16; 1 PIOTRA 3:7)
  • Na pierwszych kilku spotkaniach z nową osobą nie zadawaj zbyt wielu intymnych lub dociekliwych pytań. (FILIP IAN2:3)
  • Przy obcych/nowych osobach: Nie komentuj negatywnie ich wyglądu osobistego lub ubioru; jeśli nie możesz powiedzieć komplementu, lepiej nie mów nic. (PSALM 12:5; PRZYPOWIEŚCI 11:22)
  • Jeśli jesteś w towarzystwie mieszanym, zawsze najpierw powitaj starszych i kobiety.
  • Nie zwracaj się do starszych lub seniorów po imieniu, chyba że cię o to poproszą. Wstań, kiedy starsza osoba lub gość wchodzi do pokoju i nie siadaj, aż zaoferujesz im miejsce do siedzenia. (1 PIOTRA 5:53 MOJŻESZOWA 19:32)
  • Jeśli starsza osoba wchodzi do autobusu lub pociągu, młodsi oferują jej/jemu siedzenie. (3 MOJŻESZOWA 19:32)
  • Mężczyzna powinien zaoferować kobiecie wejście do pomieszczenia, jako pierwszej. (1 PIOTRA 3:7)
  • W restauracji/oficjalnej kolacji mężczyzna odsuwa krzesło od stołu i oferuje kobiecie jej miejsce. (1 PIOTRA 3:7)
  • Wychodząc, mężczyźni powinni pomóc kobietom założyć płaszcz/kurtkę. (1 PIOTRA 3:7)
  • Dziewczęta/kobiety powinny być ubrane skromnie. (1 TYMOTEUSZA 2:9)
  • Wkładaj ładny, czysty ubiór w niedzielę.
  • Powstań kiedy grany jest hymn narodowy. Okazuj szacunek wobec flagi.
  • Bądź włączony w różnorodne społeczne organizacje. (MATEUSZA 5:16; TYTUSA 2:14)

W Domu / Z Gośćmi

  • Przedstaw gości wszystkim domownikom. (1 PIOTRA 4:9)
  • Zaoferuj coś do picia (szklankę wody, filiżankę herbaty/kawy) każdemu, kto wstąpi do twojego domu/biura. (HEBRAJCZYKÓW 13:2)
  • Nie kontynuuj oglądania telewizji lub internetu, kiedy ktoś cię odwiedzi.
  • Przycisz muzykę lub telewizję, kiedy inni rozmawiają lub próbują spać.
  • Noś w domu czyste ubrania. (1 MOJŻESZOWA 35:23 MOJŻESZOWA 6:11)
  • Dzieci powinny uczyć się pomagać w domu i przyjmować na siebie odpowiedzialności. (5 MOJŻESZOWA 6:7; 12 MOJŻESZOWA20:12)
  • Dzieci powinny wstać, kiedy ojciec lub starsza osoba wchodzi do pokoju. Nie powinny dalej siedzieć np. przed telewizorem. Powinny także zaoferować najlepsze miejsca do siedzenia. (KOLOSAN 3:20)
  • Pożegnania powinny być krótkie i wesołe, kiedy jesteś gościem. Jeśli masz gości, bądź z nimi, kiedy wychodzą, by ich wizyta była przyjemna do końca. (FILIPIAN 2:3; 1 PIOTRA 4:9)

Zachowanie przy Stole

  • Wkładaj odpowiednie ubranie i wyglądaj reprezentacyjnie. Nawet jeśli jest bardzo gorąco, nigdy nie siadaj do stołu bez koszuli.
  • Myj ręce przed i po posiłku. (2 MOJŻESZOWA 40:31)
  • Zawsze czekaj, aż twój gospodarz powie ci gdzie masz usiąść. Czekaj również, aż wszyscy inni usiądą zanim sam to zrobisz. Jeśli ktoś modli się przed jedzeniem, zaczekaj do końca zanim zaczniesz jeść. Zaczynaj jeść tylko wtedy, gdy gospodarz zaczął.
  • Jeśli posiłek nie jest serwowany w formie bufetu zaczekaj, aż wszyscy zostaną obsłużeni zanim zaczniesz jeść. To pokazuje, że masz wzgląd na innych. Nigdy nie przeładowuj swojego talerza, bo będziesz wyglądał na łakomego. Lepiej jest nałożyć mniej i wziąć dokładkę.
  • Kiedy usiądziesz umieść serwetkę na kolanach.
  • Siedź prosto i nie garb się.
  • Połóż dłonie na stole, ale nigdy łokcie.
  • Zawsze używaj serwetki, by wytrzeć usta (pamiętaj, wycieraj tylko usta!) Twoja serwetka powinna być na kolanach, jeśli nie jest używana.
  • Zaczynaj od sztućców najdalej odsuniętych od talerza i używaj następnych w kolejności w kierunku twojego talerza.
  • Jedz powoli, ale dotrzymuj tempa gospodarzowi. Nie wkładaj za dużo do ust – to nieładnie wygląda! Nie mów i nie pij z pełnymi ustami i nie oblizuj palców.
  • Posługuj się widelcem, chyba że jedzenie ma być jedzone palcami, nie wkładaj noża do ust.
  • Jedząc bułki podczas śniadania przekrój je nożem, przy kolacji przed posmarowaniem masłem przełam je rękoma.
  • Nabierz porcję masła z maselniczki i umieść ją na własnym talerzu do masła lub innym talerzu. Nóż do masła powinien zostać przy maselniczce.
  • Pochwal panią domu za obiad, jaki przygotowała (i/lub szefów/kucharzy)! Nie czyń żadnych negatywnych komentarzy, które zranią czyjeś uczucia.
  • Zawsze mów „dziękuję”, kiedy coś tobie zaserwowano. To wyraża wdzięczność.
  • Powinieneś jeść to, co jest zaoferowane na stole. (1 KORYNTIAN 10:27; 1 TYMOTEUSZA 4:4)
  • Poproś o daną rzecz zamiast sięgać po nią samemu lub wskazywać na naczynie, nie rób zbyt dużego hałasu. Przeżuwaj z zamkniętymi ustami i nie mów z pełnymi ustami!
  • Kiedy oferowana jest dokładka, poproś o nią, jeśli jesteś głodny. Jeżeli jesteś gościem, nigdy sam nie proś o więcej jedzenia.
  • Przeproś odchodząc od stołu, gdy musisz wyjść do łazienki. Przeproś również, gdy musisz wydłubać jedzenie spomiędzy zębów, wydmuchać nos, itd.! Na oficjalnej kolacji być może będziesz musiał poczekać z odejściem od stołu na pozwolenie gospodarza.
  • Weź swój talerz ze stołu i zanieś do kuchni. Pomóż pozbierać naczynia (ale nie na oficjalnej kolacji).

Dzieci

  • Dzieci powinny mówić wtedy, kiedy są o to poproszone. Istnieje zasada, że dzieci powinny być widziane, a nie słyszane. (KOLOSAN 3:20)
  • Dzieci nie przerywają, kiedy dorośli rozmawiają. (EFEZJAN 6:1)
  • Ojcom jest często oferowana lepsza porcja jedzenia. (1 TYMOTEUSZA 5:17)
  • Nigdy nie baw się jedzeniem.
  • Nigdy nie machaj i nie rzucaj sztućcami.
  • Nigdy nie zabieraj jedzenia z talerzy innych ludzi.
  • Zostaw zabawki, książki i zwierzaki!
  • Nie czytaj podczas jedzenia.

Telefon

  • Kiedy dzwoni telefon mów wyraźnie i grzecznie, np. „Dzień dobry, mówi Jan.”
  • Kiedy telefon jest do kogoś innego, wyraźnie odpowiedz, np. „Chwileczkę proszę.” Jeśli danej osoby nie ma, zapytaj dzwoniącego, czy chce zostawić wiadomość. Zapytaj również o imię oraz numer, aby można było się z nim później skontaktować. Zanotuj wszystko, by nie zapomnieć przekazać.
  • Pozwól, by sygnał numeru telefonu, pod który dzwonisz zadzwonił sześć do ośmiu razy zanim się rozłączysz, gdyż osoba może być zajęta i nie może odebrać od razu.
  • Nigdy obcesowo nie odkładaj słuchawki. Zawsze pozwól, by osoba do której zadzwoniłeś odłożyła ją pierwsza.
  • Nie „wiś na telefonie”, bo może inni potrzebują z niego skorzystać, albo ktoś próbuje się do ciebie dodzwonić.
  • Podczas jedzenia posiłków, w kinie itd., telefony komórkowe powinny być albo wyłączone albo ustawione na „wibracje” bądź „wyciszone” .

Tina Lee

Źródło: „Manners To Grow On: A How-To-Do Book For Boys and Girls”, Doubleday & Co., USA (1955)